Samenvatting Flexines

Concept
In een verduurzamend Nederland zullen huishoudens zich op termijn ook gaan ontwikkelen tot producenten van energie. Als gevolg van de verduurzaming zal het aanbod patroon grilliger worden. Om vraag en aanbod zoveel mogelijk op elkaar aan te laten sluiten zullen in een vrije markt de tarieven variëren. Energieoverschotten leiden tot prijsdalingen en vice versa. Flexines gaat hiervoor een elektronisch instrumentarium ontwikkelen dat hen ondersteunt bij het maken van de juiste keuzes, zowel op de energiemarkt waarbinnen deze functioneert, als in het gebruik van apparatuur. Dit instrumentarium zal een zelflerend comfortmanagementsysteem bevatten dat geheel in de handen ligt van de gebruiker. Het systeem stemt binnen de normen en wensen van de gebruiker energieaanbod en -vraag op elkaar af door apparaten en ook gebruikers met elkaar te laten communiceren. Zo kunnen energiestromen efficiënt en economisch optimaal bestuurd worden. Vanwege het generieke karakter is toepassing in de werk- en/of recreatieomgeving ook mogelijk. Op termijn is uitbreiding naar mobiliteit niet uitgesloten.
Het uitgangspunt voor dit instrumentarium is een hoog kwalitatieve energie-infrastructuur, waarbij de integratie van de energiedragers zoals gas en elektriciteit, plaatsvindt in decentrale duurzame toepassingen.

In de context van het onderzoek zullen de volgende innovaties: de PowerMatcher (concept van ECN), de slimme meter en de intelligente interface (ontwikkeld door de HG) worden meegenomen.

Partners
Partners in dit onderzoeksproject zijn, het Energie KennisCentrum van de Hanzehogeschool Groningen (penvoerder en aanvrager), Rijksuniversiteit Groningen, Energieonderzoek Centrum Nederland ECN, Gasunie Engineering & Technology, TNO-ICT en Icopal. Zij leveren onderzoekers. Daarnaast wordt het project ondersteund door GasTerra en Energy Valley, terwijl de gemeente Groningen, de provincie Groningen, de Nederlandse Rijksoverheid en de Europese Unie het project mede financieren.

Resultaten
Het onderzoeksproject zal een Proof of Principle van het instrumentarium opleveren waarin toepassingen, kritieke succesfactoren en toekomstige mogelijkheden onderzocht en gedemonstreerd zijn. Om de doelstellingen te realiseren zullen resultaten, protocollen en verkregen inzichten gepresenteerd en gepubliceerd worden op bijeenkomsten en in tijdschriften zowel gericht op het bedrijfsleven als op de wetenschappelijke wereld. Opgedane kennis zal worden verankerd binnen de betrokken kennisinstellingen door eventuele aanpassingen in onderwijscurricula en vervolgonderzoeken.

Het onderzoek zal antwoord geven op de volgende deelvragen:

Opzet EMS
Het comfortmanagementsysteem (EMS) zal bestaan uit een open softwarecontainer waarbinnen op een generieke wijze softwaremodules kunnen worden opgenomen voor de te onderscheiden functies. De comfortbehoefte van de gebruiker stuurt deze functies aan, terwijl de modules uiteindelijk zonder directe tussenkomst van de gebruiker de aanwezige apparatuur aansturen. In deze aansturing wordt de kosten of opbrengsten betrokken in relatie tot het tijdstip van gebruik. Dit betekent, dat waar dat nodig is met het gebruik in de tijd kan worden geschoven. Deze verschuiving wordt door het EMS verzorgd. Het EMS regelt daarom op basis van verwachte en actuele energiestromen in relatie met verwachte en actuele tarieven op de energiemarkt. De energiemarkt kan daarbij bestaan uit andere hubs, maar ook uit grote of traditionele energieleveranciers.
Terzijde wordt opgemerkt dat de aangestuurde apparatuur zowel energie kan gebruiken als leveren. Ook opwekkers die een niet bestuurbaar aanbod verzorgen (PV-panelen of windturbines) behoren tot het domein van Flexines. Het EMS stemt dan de inschakeling van de gebruiksapparatuur af op deze vormen van opwekking. In onderstaand processchema wordt de opzet van het EMS verduidelijkt. Tevens wordt daarin de specifieke bijdrage van Flexines aangegeven.

Samenvattend processchema Flexines


Planning
Het project is opgedeeld in 3 iteraties met elk een doorloop tijd van 1 jaar en telkens startend op 1 april. Tijdens elke volgende iteratie worden de resultaten uit de vorige verbeterd en aangevuld met nieuwe functionaliteiten. Dat leidt tot de iteraties:

 

Perspectief
Door gebruik te maken van ‘open’ uitwisselingsprotocollen en een generieke softwarestructuur voor het EMS biedt Flexines direct aanknopingspunten voor de verdere ontwikkeling van apparaten, diensten en concepten voor de energiehandel. Ook kunnen in aanvullende studies de gevolgen van grootschalige implementatie van EMS op de structuur van energie-infrastructuren en apparatuur worden verkend.
In een simulatieomgeving kan het EMS, in combinatie met modellen van de comfortapparatuur en de comfortwensen van grote aantallen gebruikers, gebruikt worden om het gedrag van complexe energie-infrastructuren in afhankelijkheid van het zon- en/of windaanbod ‘near time’ na te bootsen.

Kennisoverdracht
Behalve het aantonen van de werking van het Flexines-concept in een ‘Proof of Principal’ heeft het project ook tot doel de opgedane inzichten en kennis over te dragen. Deze kennisoverdracht zal enerzijds wetenschappelijk gericht zijn via publicaties en voordrachten van de betrokken promovendi. Daarbij komt verdieping en toetsing van de inzichten nadrukkelijk aan de orde.
Anderzijds zullen er publicaties verschijnen en bijeenkomsten plaatsvinden gericht op ontwikkelaars van nieuwe producten en diensten; dan staat de toepassing van de resultaten centraal. Er bestaat de verwachting dat deze toepassingen leiden tot nieuwe werkgelegenheid in Noord Nederland.
Er vindt ook nog een indirecte vorm van kennisoverdracht plaats. Doordat het merendeel van de betrokken promovendi docenten van de Hanzehogeschool zijn, zullen zij op termijn hun verworven kennis gaan betrekken in hun lesprogramma’s. Dit zal oa. uitmonden in het ontwikkelen van een aantal op Flexines gebaseerde bijvakken, ook wel minors genoemd. Daarnaast zullen studenten van zowel de Hanzehogeschool als de Rijksuniversiteit Groningen daar waar mogelijk worden ingeschakeld als assistent onderzoeker.

Financiering
De financiering komt uit het programma van “Koers-Noord”. Het “Koers-Noord” –programma richt zich op het versterken van de (inter)nationale concurrentiekracht in Noord Nederland. Hierbij staat innovatie centraal.

Het projectbudget bedraagt in totaal circa € 3,6 miljoen: 50% wordt gefinancierd door de projectpartners. De gemeente Groningen en de provincie Groningen financieren samen 12,5%, terwijl de resterende 37,5% als subsidie is verkregen uit de programma’s ‘Pieken in de Delta’ en EFRO.

Partners





(c) 2013 Flexines.org